Robusta: Αδελφή ή γονέας της Arabica?

  • 21 Μαρτίου, 2015

Καταγωγή και προϋποθέσεις καλλιέργειας

Στα τέλη του 19ου αιώνα στο βελγικό Congo – γνωστό ως Zaire – ανακαλύφθηκε το φυτό Coffee Canephora, η πολύ γνωστή σε όλους μας Robusta.

Η Robusta είχε την ιδιότητα να μεγαλώνει και να παράγει καρπούς σε αρκετά χαμηλά υψόμετρα και σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας, χωρίς ιδιαίτερες καλλιεργικές απαιτήσεις. Ένα φυτό αρκετά ανθεκτικό σε ασθένειες και πολύ εύκολο στη συγκομιδή του, λόγω του χαμηλού υψομέτρου καλλιέργειας.

Οι παραπάνω παράγοντες συντελούν στο χαμηλό κόστος παραγωγής, το οποίο είναι μια από τις σημαντικές αιτίες που συνεχίζει να καλλιεργείται ακόμα η συγκεκριμένη ποικιλία. Υπαρχει όμως ένα μεγάλο μειονέκτημα…. Η γεύση!

Η παραγωγή της Robusta αγγίζει περίπου το 40% της παγκόσμιας παραγωγής καφέ, ένα ποσοστό το οποίο μετάβαλλεται ανάλογα με την τιμή και τη ζήτηση. Για παράδειγμα μια αύξηση στην παγκόσμια τιμή του καφέ, θα προκαλέσει και αύξηση στην παραγωγή της Robusta, μιας και οι πολυεθνικές εταιρίες θα ψάξουν για οικονομικότερες ενναλακτικές από την γλυκόπιοτη Arabica.

Αυτό που έχει πολύ ενδιαφέρον βέβαια, είναι πως όταν στο παρελθόν πολύ μεγάλες εταιρίες καφέδων αντικαθιστούσαν τις ποικιλίες Arabica ή έστω ένα ποσοστό τους μέσα στα χαρμάνια με Robusta, είχε παρατηρηθεί μείωση στην κατανάλωση του καφέ!

Η ποικιλία Robusta υπήρξε για πολλά χρόνια η συνέχεια του Ιταλικού espresso, αλλά τα τελευταία χρόνια, ο μεγαλύτερος όγκος παραγωγής, χρησιμοποίειται για την παρασκευή στιγμιαίου καφέ. Μετά από αυτή την πληροφορία, θα παρατηρήσετε αρκετές ομοιότητες στη γεύση του στιγμιαίου καφέ και πολλών ιταλικών παρακαβουρντισμένων καφέδων.

Για τη βιομηχανία του στιγμιαίου καφέ η τιμή είναι πολύ πιο σημαντική από την γεύση.

 

Γευστικά χαρακτηριστικά

Η γεύση της Robusta, θυμίζει ξύλο, καμμένο λάστιχο και είναι αρκετά στυφή, γι’αυτό και είναι πολλές οι φορές που όταν πίνουμε καφέδες (χαρμάνια) που περιέχουν ποικιλίες Robusta – ανάλογα του ποσοστού περιεκτικότητας πάντα- μπορεί να στεγνώνει το στόμα μας και χρειαζόμαστε νερό!

TIP: Παρατηρήστε ποσό συχνά χρειάζεστε νερό όταν πίνετε καφέ και σε ποιες περιπτώσεις ….! Ο οργανισμός μας γνωρίζει καλύτερα…

Οι ποικιλίες Robusta έχουν ελάχιστη οξύτητα, πολύ βαρύ σώμα και την διπλάσια περιεκτικότητα σε καφεΐνη από την Arabica, συνεπώς ο ανθρώπινος οργανισμός, χρειάζεται διπλάσιο χρόνο για να την αφομοιώσει σε σχέση με την Arabica.

 

Περιεκτικότητα σε λιπίδια:

Η περιεκτικότητα λιπιδίων στους καφέδες Arabica, βρίσκεται περίπου στο 15%, ενώ στις ποικιλίες Robusta δεν ξεπερνά το 10%. Αυτό συντελεί στο να έχουν οι καφέδες Arabica περισσότερη πυκνότητα και επομένως πιο γεμάτη γεύση!!!

Ακόμα στους καφέδες Arabica έχουν ανακαλυφθεί σχεδόν οι διπλάσιες αρωματικές και γευστικές ουσίες.

 

Υπάρχει συγγένεια μεταξύ τους;

Μέχρι πρόσφατα η παγκόσμια βιομηχανία καφέ, θεωρούσε την Robusta ως την άσχημη αδερφή της Arabica. Πριν από λίγο καιρό όμως, έγινε μια πολύ ενδιαφέρουσα γενετική ανακάλυψη:

Όταν οι επιστήμονες ξεκίνησαν να ερευνούν παραπάνω τα γονίδια των φυτών, κατέστη απόλυτα σαφές ότι τα δύο αυτά μεγάλα είδη, δεν είναι αδέρφια μα ούτε και κάτι σαν ξαδέρφια. Η Robusta είναι ο κηδεμόνας της Arabica.

Πιθανολογείται πως κάπου στο νότιο Σουδάν η Robusta διασταυρώθηκε με ένα άλλο είδος την Coffea Euginoides και δημιούργησαν την Arabica!

 

Παγκόσμια καλλιέργεια με κοινή καταγωγή

Ο τρόπος όπου ο καφές έχει «απλωθεί» ανά τον κόσμο, σημαίνει πως έχουμε μια παγκόσμια καλλιέργεια με κοινή καταγωγή. Υπάρχει πολύ μικρή παραλλαγή στο γενετικό υλικό του καφέ, γεγονός που δημιουργεί μεγάλο ρίσκο στην παγκόσμια παραγωγή και αυτό γιατί μια αρρώστια που μπορεί να επηρεάσει ένα φυτό, μπορεί πολύ εύκολα να τα επηρεάσει όλα, όπως είχε γίνει και με την βιομηχανία του κρασιού το 1860 και το 1870 λόγω της γνωστής Phylloxera, μια ψείρα που κατέστρεψε τεράστιες εκτάσεις αμπελιών σε όλη την Ευρώπη.